درمان اختلالات گفتار و زبان و ناهنجاری های عصبی

درمان اختلالات گفتار و زبان و ناهنجاری های عصبی

آفازی کودک
ساعت ۱٠:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۳   کلمات کلیدی: آفازی ،کودک

آفازی کودک چیست؟ آفازی آسیب گفتاری ناشی از آسیب مغز است که در کودکان اکثرا ناشی از ضربه به سر؛ تشنج ؛ تومورها و سایر علل شناخته شده و ناشناخته میباشد. آفازی شامل مشکلات  ناشی از عقب ماندگی ذهنی و بیماری های روان نمیشود.

دو نوع آفازی کودک داریم: رشدی و اکتسابی


آفازی رشدی: آسیب مناطق گفتاری در مغز قبل از زبان آموزی کودک است.( قبل از اینکه کودک شناخت کافی بدست آورد و صحبت کردن را یاد بگیرد و یا در مراحل اولیه زبان آموزی ؛ مناطق مغزی مربوطه آسیب می بیند.)

آفازی اکتسابی:آسیب مناطق گفتاری در مغزطی زبان آموزی کودک است.( یعنی کودک در حالی که تا حدی از محیط و اشیاء شناخت دارد و صحبت کردن را یاد گرفته است آسیب می بیند.)

علایم آفازی کودک:بی قراری؛ کاهش یا فقدان توجه؛عدم تماس چشمی؛عدم آواسازی و یا آواسازی های نامفهوم و تکراری؛عدم درک کلام و دستورات؛ عدم شناخت و یا شناخت نامناسب و ناکافی از اشیا ؛ محیط ؛ارتباط و...(در صورت آسیب مناطق حسی-حرکتی علایم آسیبهای این مناطق مثل فلجی اندام گفتاری و آبریزش از دهان ومشکلات بلع و ... اضافه می شود


 

  تکلم

عقاید ، افکار ، احساسات که از طریق زبان بیان می شود . برقراری ارتباط از راه استفاده از واژه ها و زبان .


 

الف ) اختلال تکلم

 

1. فشار تکلم : تکلمی سریع که حجم آن زیاد و قطع آن مشکل است .

2. پرگویی (volubility or logorrhea) : تکلم منطقی ، منسجم و پر حجم .

3. فقر کلام : محدودیت در حجم صحبت ؛ پاسخ ها ممکن است یک سیلابی باشد .

4. تکلم ناخود انگیز (nonspontaneous speech) : پاسخ های کلامی فقط در مقابل پرسش یا خطاب مستقیم ابراز می شود ؛ فقدان شروع خود به خودی صحبت .

5. فقر محتوای کلام : تکلمی که حجم آن کافی اما به علت ابهام ، پوچی یا عبارات قالبی اطلاعاتی به شنونده منتقل نمی کند .

6. آهنگ پریشی (dysprosody) : فقدان آهنگ طبیعی کلام ( که پروسودی نامیده می شود ) .

7. گفتار پریشی (dysarthria) : اشکال در ادای کلمات ، نه در پیدا کردن کلمات یا دستور زبان .

8. صحبت با صدای بسیار بلند یا بسیار آهسته : ناتوانی در تنظیم بلندی کلام . ممکن است بازتاب حالات بیمارگونه از روانپریشی (سایکوز) تا افسردگی و کری باشد .

9. لکنت زبان (stuttering) : تکرار مکرر یا کشیدن یک صوت یا سیلاب که موجب اختلال شدید در فصاحت تکلم می شود .

10. بریده گویی (clutterng) : تکلم غیر ارادی و ناموزون به صورت ادای سریع و انفجاری کلمات .

11. اکولالیا (aculalia) : تکلم نا مفهوم همراه با اختلال بارز فهم .

12. کند گویی (bradylalia) : تکلمی که به طور غیر طبیعی کند است .

13. دیسفونی : اشکال در صحبت کردن یا درد هنگام تکلم .

 


 

ب ) اختلال زبانپریشی (آفازیک) : اختلال در برونده زبانی 

 

1. زبانپریشی حرکتی (motor aphasia) : اختلال تکلم به علت اختلال شناختی که در آن قدرت فهم دست نخورده می ماند ، اما توانایی صحبت کردن به میزان زیادی از بین می رود (زبان پریشی بروکا ، غیر سلیس  nonfluent یا بیانی expressive نیز گفته می شود ) .

2. زبان پریشی حسی (sensory) : از دست رفتن توانایی درک معانی لغات به علل عضوی ؛ تکلم سلیس و خودانگیز اما نا مربوط و نامفهوم است (زبانپریشی ورنیکه ، سلیس fluent و دریافتی receptive نیز نامیده می شود )

3. زبانپریشی اسمی (nominal) : اشکال در پیدا کردن نام درست یک شیء ( نامپریشی anomia و زبانپریشی نسیانی amnestic aphasia نیز نامیده می شود ) .

4 . زبانپریشی نحوی (syntactical aphasia) : ناتوانی برای تنظیم توالی مناسب کلمات .

5. زبانپریشی نامفهوم (jargon aphasia) : کلمات ادا شده کاملا ساخته و پرداخته خود بیمار هستند (نئولوژیک هستند ) ؛ کلمات بی معنی با زیر و بم متفاوت و لحن متغیر تکرار می شود .

6. زبانپریشی سرتاسری (global) : ترکیبی از زبانپریشی غیر سلیس بارز و زبانپریشی سلیس شدید .

7. ناگویی (alogia) : ناتوانی برای صحبت کردن به دلیل نقص عقلی یا دوره ای از زوال عقل (دمانس) .

8. هرزه گویی (copropregia) : استفاده غیر ارادی از زبان زشت و زننده ؛ در اختلال توره و برخی موارد اسکیزوفرنی دیده می شود .


 
ساعت ۱٠:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۳   کلمات کلیدی: آفازی ،گفتاردرمانی

آفازی اختلال تکلم و از دست دادن آن بعد از به دست آوردن آن  است بیمار آفازیک کلام خود را بطور نادرست ادا کرده و با کلام دیگران را کاملا درک نمیکند . از طرف دیگر دیس آرتیک در هجای الفاظ و لغات دچار اشکال است لیکن از نظر دستوری و انتخاب لغات و واژه های مناسب ایرادی ندارد .

آفازی را باید  بتوان از نظر بالینی تشخیص داد چرا که وجود آن معرف وجود ضایعه در کورتکس یا بلافاصله زیر کورتکس و زیر نیمکره چپ است  

  در این زمینه دو استثنا ء وجود دارد :

1- برخی از افراد که بااصطلاح چپ دست هستند نیمکره راست را جهت تکلم بکار میگیرند .

2- آفازی مربوط به ذکر اسامی آنومیک آفازیا ممکن است بعلت اختلالات متابولیک و یا ضایعات فضا گیری باشد که فشار ایجاد میکند .

از آنجاییکه انواع مختلف آفازی دارای اتیولوژی های متفاوت هستند لذا طبیب در ابتدا باید قادر باشد که وجود آفازی را تشخیص دهد و در ثانی باید نوع آفازی را تعیین کند .


آناتومی آفازی :

قدرت تکلم در همه افراد با اصطلاح راست دست و اغلب افراد به اصطلاح چپ دست مربوط  است به فونکسیون نیمکره چپ.

نقاط آناتومیکی که به تکلم مربوط می شوند در مسیر شاخه های شریان مغزی میانی که شیارهای رولاندو وسیلویوس را احاطه کرده اند قرار دارند . تولید صوت و ادای آن بصورت کلمات به چهار ناحیه دراین منطقه مربوط می شود که از عقب تا جلو قرار گرفته اند . لذا ارتباطات آناتومیک مربوط به تکلم ما بین مناطق ور نیکه یا قسمت خلفی اولین گیروس گیجگاهی . گیروس زاویه ای . دسته قوسی . و منطقه بروکا یا ثلث خلفی گیروس پیشانی وجود دارد .


منطقه ورنیکه :

در مجاورت کورتکس اولیه شنوایی قرار داشته و مرکز درک کلماتیکه توسط دیگران گفته می شود و نیز مرکز درک کلمات گفته شده توسط خود فرد است . این منطقه با گیروس زاویه ای که مرکز تجزیه و تحلیل احساس و اطلاعات دیگر همراه با آن است ارتباط دارد .


دسته قوسی :

بصورت طنابی از ماده سفید است که به منطقه بروکا که مرکز اعمال حرکتی تکلم است ختم می شود منطقه بروکا در عین حال قادر است اطلاعات بدست آمده از سایر مناطق مربوط به تکلم را بزبان دیگر در آورده و با تولید صوت و ادای کلمات نقش فیزیولوژیک خود را انجام دهد .


پنج  نو ع مختلف آفازی :

1- آفازی بروکا :

این نوع آفازی در اثر ضایعه در منطقه بروکا و یا نواحی مجاور آن بوجود می آید و خصوصیات آن بقرار زیر است :

الف - حرف زدن به آهستگی صورت گرفته و سلیس نیست و بعلاوه هجای کلمات دچار اشکال بوده و با سعی زیاد بیمار صورت میگیرد. حرف زدن بیمار بااصطلاح تلگرافی است بدین معنی که کل حرفی که بیمار میزند بسیار کاهش پیدا کرده و بیمار لغات کوچک و یا انتهای برخی لغات را در هنگام تکلم حذف کرده و آنرا ادا نمی کند .

ب - درک لغات نوشته و یا گفته شده خوب است و ایرادی ندارد .

پ- تکرار یک لغت هر چند که با سعی و زور زدن بیمار صورت میگیرد خوب است لیکن تکرار یک عبارت با اشکال صورت میگیرد بخصوص عباراتی که با یک فعل کمکی همراه هستند . نظیر : ..... واست یا ..... مگر باشد و یا .....اما است و ...

ت - بیمار در هنگام نوشتن دارای حالت افازیک است .

ث- بیمار در نام بردن اشیاء مختلف دچا راشکال است .

ج - ضعف عضلات یک طرف بدن وجود دارد که معمولا در بازو شدید تر از پاست و این حالت بعلت نزدیک بودن کورتکس حرکتی به منطقه بروکااست .

چ- بیمار از کمبود و نقص خود مطلع است و غالبا وازده و دچار افسردگی است .

ح - با کمال تعجب در  برخی بیماران می توان مشاهده نمود که بیمار قادر است بدون اختلال تکلم ملودی ای را زمزمه کند و حتی آفازی وی در هنگام فحش دادن و نفرین کردن دیگران از بین میرود .


2- آفازی ورنیکه :

بعلت ضایعه منطقه ورنیکه و یا نواحی مجاور آن بوجود می آید :

الف - سخن گفتن بیمار واضح و دارای ریتم  و هجای طبیعی می باشد لیکن بیمار از نظر ارائه اطلاعات و مطالب دچار می باشد زیرا که از الفاظ زائد و لغات بی محتوی و نادرست استفاده می کند .

ب - بیمار از لغات و صداهای نادرست استفاده می کند . مثلا بجای این که بگوید این دست من است می گوید این شبدر من است .

پ- بیمار در درک لغات گفته شده و یا نوشته شده دچار اشکال است .

ت - طرز نوشتن مثل سخن گفتن دچار اشکال است هر چند که شیوه نویسندگی ممکن است درست باشد .

ث - تکرار لغات و عبارات دچار اشکال است .

ج - نام بردن اشیاء دچار اشکال است .

چ- همی پارزی وجود نداشته و یا بسیار خفیف است و این امر بعلت دور بودن کورتکس حرکتی از محل ضایعه است . هیم آنوپسی و یا کوادری آنوپسی ممکن است وجود داشته باشد .

ح - بیماران ممکن است که به کمبود و نقص خود واقف نباشند و لذا غالبا حتی در موارد حاد بیمارای دچار وازدگی و افسردگی نمی شوند .


3- آفازی هدایتی :

بعلت ضایعات لوب تمپورال و یا پاریتال است که دسته قوسی ویا الیاف ارتباطی را نیز گرفتار می کند .

الف - سخن گفتن بیمار واضح است لیکن اطلاعاتی که بدست می آید کامل نیست و اختلالات پارافازیک شایع است .

ب - بیمار قادر به درک مطالب گفته شده و یا نوشته شده می باشد لیکن درخواندن مطالب دچار اشکال است .

 پ- بیمار در تکرار لغات و عبارات دچار اشکال است بخصوص در تکرار عباراتی که شامل لغات کوچک دستوری است .

ت - نام بردن اشیاء برای بیمار مشکل است .

ث- قدرت  بیمار در نوشتن مطالب مختل شده هر چند که شیوه  نگارش بیمار ممکن است درست بشاد .

ج- همی پارزی در صورتی که وجود داشته باشد معمولا خفیف است .


4 - آفازی در نام بردن اشیاء :

این نوع آفازی بعلت ضایعات کوچک گیروس زاویه ای . انسفالو پاتی های متابولیک ویا توکسیک و یا ضایعات کوچک فضا گیر که در منطقه ای دور از ناحیه تکلم قرار دارند دیده می شود .

الف - سخن گفتن بیمار واضح است لیکن اطلاعاتی که بیمار بدست می دهد ناقص و مبهم است و آن بعلت اختلالات پارافازیکی است که وجود دارد . هر چند که این نوع آفازی را به جهت اشکال در نام بردن اشیاء  می خوانند لیکن تنها یافته بالینی در این نوع آفازی نیست .

ب - بیمار قادر به درک کلمات گفته شده و نوشته شده است .

پ- همی پلژی وجود ندارد .

ت - در ک مطالب و تکرار لغات و عبارات طبیعی است